Af en toe organiseert de commissie een facultatieve Agora dag, deze keer werd een bezoek gebracht aan het van Abbe museum in Eindhoven en aan het Rijks psychiatrisch ziekenhuis
“De Grote Beek”
OM 11.00 uur werd er gestart in het museum, waar een expositie was met als onderwerp:  “Dwarsverbanden”.
We zijn in 2 groepen door een gids rondgeleid door de tentoonstelling met het accent op de vrouw/emancipatie.

De nieuwe opstelling van de vaste collectie prikkelt alle zintuigen zoals voelen zien luisteren en ruiken .
In de eerste zaal Wilfredo lam met le Marchans d’oiseaux als schilderij en uit hout gesneden.
Daar achter een portret van Picasso dat ook in 3d te voelen is en een geschilderd portret van Charlie Toorop wat ook in 3d gevoeld kan worden.
Alle 3 de kunstenaars waren bekenden van elkaar en daar is ook beeldmateriaal uit het archief van de zien.
De bekleding van de wanden is speciaal voor deze tentoonstelling gemaakt door stylisten.

 

In een andere zaal komen we binnen via een 3d schilderij van Mondriaan en zien we allemaal abstracte kunt uit Oost en West Europa.
Ook hierbij ligt weer materiaal uit het archief, zoals bij een theaterdecor van Mondriaan, en kun je werken voelen.
In de volgende zaal zien we de Siciliaanse jaarmarkt geschilderd door G. Röling, vader van Marte waarbij geurkaartjes hangen  om het schilderij te ruiken. Dit kan ook bij de andere schilderijen die daar hangen.

Dit is een ronde installatie met de kunstwerken ‘Gen XX’ (1997-2001) van Sanja Iveković en ‘Proud Rebels’ (2015) van Patricia Kaersenhout. Daar achter: ‘Models’ (1994) van Marlene Dumas. Indrukwekkende portretten van vrouwen.
Ook waren er 2 zaaltjes met film waar je mee werd genomen in beelden en geluiden.

12.30 lunch bij Shiran op de Stratumsedijk met een heerlijke Thom kha kai soep, couscoussalade, broodjes en koffie toe.

Om kwart over 2 begon de rondleiding bij De Grote Beek door Rob Lammers. Hij werkt al 40 jaar bij de Grote Beek en heeft ook familie gehad die daar opgenomen is geweest.  Hij is nu centrummanager ouderen psychiatriebeleidsadviseur en ambassadeur cliënten en naastenbelangen. Marianne en Ingrid K. zijn er ook bij.
Dit ziekenhuis werd op 15 februari 1918 in gebruik genomen onder de naam Rijkskrankzinnigengesticht. Aanvankelijk waren er ongeveer 900 bewoners. Later veranderde de naam in Rijks Psychiatrische Inrichting (R.P.I.) en nog later kreeg het de naam De Grote Beek.
Nu heeft men 800 bewoners en 2400 personeelsleden en 13.000  ambulante cliënten in totaal, vroeger 20.000.
Het voorvoegsel Rijks wijst er op dat er ook een gesloten inrichting bij behoorde, waar ter beschikking gestelden verbleven. Deze kwamen bij voorkeur uit een ander deel van het land. Ze werkten daar en kregen een eigen soort geld om dingen mee te kunnen kopen.
Een dergelijke inrichting is ook tegenwoordig nog aanwezig onder de naam De Woenselse Poort.
Het oorspronkelijke complex omvatte een aantal karakteristieke gebouwen, waaronder het naar de straat gekeerde hoofdgebouw en het keterlhuis. Het hoofdgebouw is streng symmetrisch en het middendeel is voorzien van een torentje. In latere tijden zijn er diverse gebouwen en paviljoens bijgebouwd.

Het voormalige administratiegebouw, de kapel met foyer en het ketelhuis vallen onder de bescherming van een rijksmonument, mede vanwege de neorenaissance stijl waarin destijds gebouwd werd binnen de (voorloper van de) Rijks gebouwen dienst.

Midden op het terrein bevindt zich ook een groot transformator station dat de stad Eindhoven van stroom voorziet.
Het terrein is tegenwoordig opengesteld. Er zijn wandelingen uitgezet en er zijn ook activiteiten voor ambulante  cliënten en voor het publiek.
Ook vindt men er tuinen, een kinderboerderij, moderne kunst, gedichten en dergelijke.
Men is bezig om de Beek weer boven de grond te brengen op het terrein.
We beginnen bij de begraafplaats en op het pad er naar toe liggen Stolpersteinen met namen van mensen die in de tweede wereldoorlog zijn afgevoerd en omgekomen. Op de begraafplaats liggen cliënten en personeel.
Vroeger werden zij anoniem begraven, gemarkeerd door een betonnen paaltje nu zijn hun namen  gegraveerd in een glazen monument.

Rob verteld dat de grens tussen gewoon leven en een opname heel klein kan zijn. Hij vertelt 2 verhalen bij graven van cliënten die hij gekend heeft.
Een man was een raar vies mannetje op de foto, die spuugde en lepeltjes en fietsbellen stal, maar daar voor had hij een goede baan en een gezin.
Een van de eerste graven is van een jongen van 17 en aan de andere kant van het pad ligt een geneesheerdirecteur die in 1926 is overleden.

Dan gaan we het vrouwenbos in, je hebt  ook het mannenbos en het directeurenbos, waar vroeger alleen toegang was voor de genoemde groep.
De grond is van klei waar cliënten en ander mensen tekeningen in maken, ook zijn er verschillende kunstwerken van hout te zien oa 3 vrouwen een poort in de vorm van een boog. Dit wordt gemaakt als therapie maar ook gebruikt om met cliënten in gesprek te komen.
Er is door een aantal autistische meisjes een boomhut gebouwd, die als vergaderruimte wordt gebruikt.

In de kas worden dingen van hout gemaakt als therapie,  die ook verkocht worden. De cliënten werken ook in de Gebakken peer waar je kunt lunchen, een koffiebranderij en een bed en breakfast allemaal op therapeutische basis.

Op een stuk waar nu nog parkeerplaats is komen 6 tiny house waar cliënten onder begeleiding komen te wonen die nu overal vast lopen.

Dan lopen we naar de Woenselse poort waar mensen zitten die tbs hebben, ze mogen er wel uit onder strikte voorwaarden.
Ook vertelt Rob dat er veel aandacht is voor naasten van cliënten. Zelf had hij een gesprek met de moeder van Michael P., hij was daar nog van onder de indruk.
Woenselse poort is een van de grootste tbs klinieken met een goed resultaat ten aanzien van vrijlating.
Dan lopen we langs het gebouw waar “100 dagen in je hoofd” is opgenomen en in de verte wijst hij op de Bed en Breakfast waar veel mensen van grote bedrijven gebruik van maken.
Het is ingericht door mensen van de Grote beek en wordt ook bemand door cliënten om te kijken of zij de stap kunnen maken naar de arbeidsmarkt.
Daarna hebben we afscheid genomen van Rob Lammers en hebben we nog gezellig na gekletst in het Stadspaviljoen.
Annemieke en Jetty hebben daar met ons mee geborreld.

 

 

 

Menu